Veilig werken: alles over asbest en asbestsanering

Manutan werkt voor je

Asbest werd de vorige eeuw als goedkoop wondermiddel gezien. Helaas kwamen de gezondheidsrisico’s pas jaren later in beeld. Ook nu kun je nog regelmatig asbest in gebouwen en producten tegen komen. Wil jij goed voorbereid zijn? Lees dan in dit artikel wat jij wilt weten over asbest en tips voor veilig asbest verwijderen.

Asbest|Asbest verwijderen|

Wat is asbest?

Asbest is een natuurlijk product dat is opgebouwd uit fijne, microscopische vezels. Inmiddels weten we dat dit materiaal grote gezondheidsrisico’s en -klachten zoals ademhalingsproblemen en longkanker met zich meebrengt. Daarom is asbest sinds 1994 verboden. Toch vind je het ook nu nog in allerlei producten en constructies terug.

Er zijn maar liefst 3.500 producten bekend die asbest bevatten. In ongeveer 30% van de kantoorgebouwen in Nederland zit nog asbest. Daarnaast zit 80% van de asbestproductie in bouwmaterialen. Dus of je nou bouwvakker, elektricien of monteur bent; de kans is aanwezig dat je asbest tegen komt.

Idee 2Hoe zit het met jouw kennis over asbest? Test het met deze quiz van de Inspectie SZW http://www.veiligvakmanschap.nl/asbest/

Soorten asbest

Van nature zijn er zes soorten asbest; wit, blauw, bruin, geel, grijs en groen. Na de verwerking is dit echter niet meer te onderscheiden. Daarom kunnen we het best onderscheid maken op basis van:

  • Hechtgebonden asbestvezels: deze zitten vast in een ander materiaal, meestal cement. Bekende voorbeelden zijn golfplaten, eterniet wandplaten en buizen voor riool, gas- en waterleiding
  • Losgebonden asbestvezels: zijn niet in een ander materiaal vastgezet. Hierdoor is de kans op vrijkomende asbestvezels aanzienlijk groter. Losgebonden asbest moet dan ook altijd afgedekt of verwijderd worden. Je vindt het onder andere in vinylzeil, isolatieplaten en spuitasbest

De meest voorkomende vormen van asbest zijn:

  • Asbestcement zoals golfplaten, bouwmaterialen en waterleidingen
  • Asbestpapier/ karton zoals plaatmateriaal en vloerbedekking
  • Asbestremvoeringen van auto’s, vrachtwagens en bussen
  • Asbestisolatie van leidingen, ketels en schepen
  • Asbesthoudende pakkingen in de industrie en verwarming

Tip: meer weten over asbest herkennen? Bekijk dan onderstaand filmpje van Milieu Centraal.

https://www.youtube.com/watch?v=EtlNWZM-S94

Asbest gevonden. Wat nu?

Tijdens je werk kun je dus geconfronteerd worden met asbest. Zelfs als je op een kantoor werkt. De kans is echter het grootste voor beroepen die zich bezig houden met slopen, renoveren of onderhoud (voorbehandelen, schilderen of aanboringen maken in asbestcementleidingen) en asbestverwijderingsbedrijven.

Als je asbest aantreft, dien je het werk stil te leggen en de werkplek af te zetten. Vervolgens dien je een gecertificeerd bedrijf voor de asbestverwijdering in te schakelen. Deze bepaalt onder andere de risicoklasse van de sanering en stelt een saneringsplan op. De verwijdering van asbest moet bij de inspectie SZW aangemeld zijn.

Daarnaast moet bij werk uit risicoklasse 2 iemand met een certificaat DTA (Deskundig Toezichthouder Asbest) toezicht houden. Degene die asbest verwijderd moet ook het certificaat DAV (Deskundig Asbest Verwijderaar) hebben. Overigens is naleving van de regels niet enkel belangrijk voor de gezondheid, maar ook voor de financiële gevolgen. De boetes kunnen namelijk oplopen tot maar liefst 30.000 euro.

Tip: meer over de wetgeving vind je op http://www.arbouw.nl/onderwerpen/asbest/wat-zegt-de-wet.

Veilig asbest verwijderen

Vanzelfsprekend moet de persoonlijke veiligheid bij het verwijderen van asbest goed geregeld zijn. Zowel persoonlijke beschermingsmiddelen voor asbestverwijdering als algemene veiligheidsmaatregelen zijn dan ook essentieel. Onderstaand meer over de benodigde zaken:

Ogen en longen – adembescherming

Qua adembescherming bij asbest zijn er verschillende opties. De juiste keuze hangt onder andere af van de risicoklasse van de asbestsanering. Let op de volgende zaken:

  • Wegwerpmasker FFP3: deze eenmalige ademmaskers zijn enkel geschikt voor incidentele, kortdurende werkzaamheden en voor mensen zonder stoppels of baard
  • Halfgelaatsmasker met P2 filter:  deze maskers sluiten beter op het gezicht aan dan de wegwerpmaskers, maar bieden niet dezelfde veiligheid als een volgelaatmasker. Daarom niet geschikt voor dagelijks gebruik in een omgeving met asbest
  • Volgelaatsmasker met P3 filter: geschikt/ vereist als je dagelijks in omgevingen met asbest werkt
  • Motorgedreven veiligheidsmasker: geschikt voor dagelijks gebruik. Dit type masker blaast een grote hoeveelheid lucht in het masker waardoor een overdruk ontstaat. Hierdoor is het onmogelijk voor asbestvezels om binnen te dringen. Ook is een motorgedreven ademmasker geschikt voor mensen met een baard

Werk je niet met een volgelaatsmasker? Bescherm je ogen dan met een veiligheidsbril.

Meer weten over adembescherming? Lees dan ons blog over adembescherming met handige tips

Lichaam – overall

Bescherm je lichaam met een wegwerpoverall met capuchon. Deze voorkomt direct contact tussen het asbest en je lichaam. Let erop dat de capuchon goed op het hoofd en eventueel de adembescherming aansluit.

Handen – niet-doorlatende handschoenen

Bescherm je handen met niet-doorlatende handschoenen. Zorg er hierbij voor dat je de handschoen goed aan je overall vastmaakt

Voeten – niet-doorlatende werklaarzen

Kies voor niet-doorlatende werklaarzen om ook je voeten goed te beschermen. Maak ook deze goed vast aan je overall.

Een veilige omgeving bij asbestsanering

Tijdens de verwijdering van het asbest is het gebruik van een bezem verboden. Een stofzuiger voor schadelijke stoffen die aan de HZ norm voldoet is hier de juiste keuze en helpt voorkomen dat asbestdeeltjes onnodig in de ruimte rondzweven. Daarnaast is dit apparaat onmisbaar om de ruimte goed te reinigen. En het asbest afvoeren? Die vervoer je veilig in speciale afvalzakken of een palletkist conform de ADR/ UN norm.

Asbest verwijderenVergeet ook randzaken zoals waarschuwingsborden niet. Zeker bij een risicovolle activiteit als asbest verwijderen is het belangrijk dat je de anderen proactief informeert. Zorg daarnaast voor douche-units zodat werknemers direct kunnen douchen. Tot slot: vinden de werkzaamheden op hoogte plaats? Neem dan de juiste maatregelen om valgevaar te voorkomen.

Werkwijze asbest saneren

Zoals eerder gezegd is de kans bij sommige beroepen groot dat je met asbest te maken krijgt. Ga je aan de slag met het (ondersteunen bij het) verbouwen, renoveren of slopen van een pand? Onderneem dan de volgende stappen:

  • Laat asbest inventariseren door een gecertificeerd bedrijf. Deze moet aan de SC-540 norm voldoen. Deze norm is opgesteld om op vakkundige en veilige wijze asbest te inventariseren en ermee om te gaan
  • Bepaal of het asbest verwijderd moet worden of niet
  • Maak een sloopmelding of vraag een omgevingsvergunning aan via Omgevingsloket Online
  • Bepaal wie het asbest moet weghalen. Valt het onder risicoklasse 2? Dan mag enkel een gecertificeerd bedrijf dit doen

Handig: op de site  van de Rijksoverheid vind je een handig uitgebreid stappenplan over wat te doen bij asbest.

Manutan werkt voor jouw veiligheid

Tot zover de informatie en tips voor het verwijderen van asbest. Meer weten over veilig werken? Bekijk dan ook onze andere blogs en bekijk onze veiligheidsartikelen. Wij dragen graag bij aan een betere veiligheid bij jou op de werkplek.