Rookmelder op het werk en thuis: dit hulpmiddel kan levens redden

Veiligheid en hygiëne op de werkvloer

Vanaf 1 juli 2022 is het verplicht om op elke verdieping in alle (huur)woningen in Nederland minstens één rookmelder geïnstalleerd te hebben. Woningbranden eisen namelijk elk jaar veel levens, zeker als ze ’s nachts uitbreken. Ook op de werkvloer zijn branden natuurlijk altijd een reëel risico, zeker als je met gevaarlijke (ontvlambare) stoffen werkt of moet lassen. Stichting Salvage ziet dat Nederlandse bedrijven steeds vaker te maken krijgen met enorme financiële schade als gevolg van brand. Vorig jaar was bijvoorbeeld zo’n 70 procent van de branden met een schade hoger dan 1 miljoen euro bedrijfsgerelateerd. Een ongeluk schuilt in een klein hoekje, daarom is het niet alleen belangrijk om brandblussers te hebben en de brandveiligheid te verhogen met een duidelijke vluchtroute, maar ook om rookmelders te installeren. Op dat laatste gaan we in dit artikel dieper in.

Rookmelder op het werk: dit hulpmiddel kan levens redden

Zijn rookmelders in bedrijven verplicht?

Bedrijven moeten maatregelen nemen in hun gebouw voor brandpreventie en brandveiligheid. Welke regels precies gelden voor jouw bedrijfspand, is afhankelijk van jouw situatie: werk je met (brand)gevaarlijke stoffen? Welke diensten bied je aan? Hoeveel mensen komen er in het gebouw of is het openbaar toegankelijk? In hoofdstuk 6, Afdeling 6.5 tot en met 6.8 van het Bouwbesluit, staan tabellen met de regels per gebruiksfunctie. Globaal geldt het volgende:

  • Voorkomen met risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
    Je moet periodiek zowel de brandrisico’s inventariseren (voor machines en installaties, maar ook voor het gebouw en de bedrijfsprocessen) als de beschikbare hulpmiddelen en evacuatievoorzieningen in kaart brengen.
  • Tijdig opmerken en beperken
    Je moet met brandmeldinstallaties en rookmelders brand op tijd kunnen opmerken en uitbreiding van brand en rook beperken door onbrandbare of brandvertragende materialen te gebruiken.
  • Procedures ontwikkelen
    Een ontruimingsplan en bhv-plan zijn voor vrijwel alle bedrijven verplicht. Je moet ook periodiek zorgen voor controle en onderhoud van blustoestellen, automatische brandblusinstallaties en brandhaspels.

Of een brandmeldinstallatie en rookmelder in jouw bedrijfsruimte verplicht zijn, is ook afhankelijk van wat je doet, waarmee je werkt en wie er komen. In artikel 6.19 van het Bouwbesluit staan tabellen om de regels per gebruiksfunctie duidelijk te maken. Sowieso geldt dat je rookmelders moet plaatsen in alle kamers of ruimtes die bij brand op de ontruimingsroute liggen. Het beste kun je voor een veilige werkvloer als vuistregel hanteren dat er in elke afzonderlijke ruimte minstens één rookmelder geïnstalleerd moet zijn. Rookmelders zijn trouwens altijd verplicht wanneer:

  • het bedrijfspand ook een woonfunctie heeft
    Dan geldt de wetgeving voor particuliere woningen, die de installatie van rookmelders wel verplicht.
  • de gemeente dit verplicht
    De gemeente kan de brandweer inschakelen om de brandveiligheid van een gebouw te controleren en kan jou verplichten het advies van de brandweer te volgen. De brandweer kijkt onder meer naar de structuur van het gebouw en de eventuele opslag van gevaarlijke producten en stelt op basis daarvan adviezen op.
  • je verzekeraar dit verplicht
    De installatie van rookmelders is een bijkomende voorwaarde in sommige polissen; je verzekeringsinstantie kan er je zeker meer over vertellen.

Ga je een rookmelder kopen? Hierop moet je letten

Let bij de aankoop van een rookmelder op de volgende aandachtspunten:

  • aanwezigheid van een CE-markering
  • voldoet aan de normen NEN 2555 en NBN-EN 14604
  • beschikt over een testknop

Heb je doven of slechthorenden onder je collega’s? Dan moet je investeren in een speciale rookmelder die felle lichtflitsen uitstuurt, eventueel in combinatie met een trilplaat die actief wordt bij gevaar.

Moderne rookmelders gebruiken een infrarode lichtstraal om rook te detecteren. Vroeger waren er ook ionische rookmelders op de markt, die op basis van licht radioactief geladen deeltjes werkten, maar die mogen in Nederland niet meer verkocht worden.

Zowel rookmelders met een vervangbare als met een niet-vervangbare batterij zijn een degelijke keuze, maar in het laatste geval kies je het liefst voor een batterij met een levensduur van tien jaar.

Waar moet je je rookmelder ophangen?

In woonhuizen geldt dus vanaf 1 juli 2022 dat op elke verdieping een rookmelder moet hangen. Voor bedrijfspanden geldt dat je in de ruimtes op vluchtroutes rookmelders moet hangen. Daarnaast moet je volgens de Arbowet altijd zorgen voor een veilige werkomgeving. Daarom is het verstandig in alle ruimtes een rookmelder te hangen. Dat doe je bij voorkeur in het midden van de ruimte. Rook maakt namelijk een ‘krulbeweging’ en komt niet snel in de hoeken, waardoor je het beste minstens dertig centimeter van de muur blijft. Daarnaast is een rookmelder aan het plafond sowieso beter dan eentje aan de muur, want de apparaten zijn gevoelig voor stof. Tot slot moet je er makkelijk bij kunnen voor onderhoud.

Rookmelder testen en onderhouden

Voordat je je rookmelders in gebruik neemt, moet je ze testen. Herhaal die test maandelijks en verwijder af en toe het stof van de rookmelder met een doekje of een stofzuiger (nooit met water).

Meer weten over brandveiligheid?

We hebben een uitgebreid assortiment aan hulpmiddelen voor brandpreventie en bieden volop inspiratie in onze blogartikels over veiligheid op het werk. Vragen? Meer informatie nodig? Neem gerust contact op met onze helpdesk.

Volg Manutan op